เมื่อเกษตรกรถูกมองเป็นผู้ร้าย: เบื้องหลังราคาหมูที่สังคมอาจยังไม่รู้ “กะเศษ-ตะกอน” เสียงสะท้อนจากผู้เลี้ยงสุกรรายย่อย ท่ามกลางกระแสข่าวหมูแพง
ผู้ใช้เฟซบุ๊ก Ronald Tung ได้โพสต์ข้อความที่สะท้อนสังคม วอนฟังเสียงคนเลี้ยงสุกรที่ขาดทุนมาหลายปี ระบุว่า
ข่าวหมูแพงวันนี้ กับวิถี “กะเศษ-ตะกอน”
ฝากถึงกระทรวงพาณิชย์ และท่าน สส.กอล์ฟ – อัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ อดีตโฆษกคณะกรรมาธิการการพาณิชย์และทรัพย์สินทางปัญญา
พวกเราผู้เลี้ยงสุกรอ่านพาดหัวข่าวเช้านี้ด้วยหัวใจระทึก… ลงว่าแนวโน้มราคาหมูปรับตัวขึ้น สื่อเริ่มละเลงเป็นเชิงสัญลักษณ์ ประหนึ่งว่าคนไทยกำลังถูกเอาเปรียบครั้งใหญ่ จากนายทุนทั้งหลายที่เป็นฟาร์มหมู ข่าวยังถามไปถึงผู้มีอำนาจตามหน่วยงานราชการต่างๆ เพื่อให้จัดการกับราคาหมูที่ปรับตัวขึ้นมาเพียงนิดเดียว
สำหรับเกษตรกร ได้ยินเพียงแค่นั้น น้ำตาของความอดทนที่เฝ้ารอมาเป็นเวลาหลายปีก็กลั้นไว้ไม่ได้ พวกเรารู้อยู่แก่ใจว่าหมูมีชีวิตราคาจะทะลุ 70 บาทต่อกิโลกรัม ซึ่งเป็นเพียง #จุดต้นทุน แล้วไปยืนอยู่ 70 กลางๆ ก็จะเข้าสู่จุดสมดุลราคาหมูเนื้อแดงก็จะอยู่ 125-130 บาท ซึ่งเป็นตัวเลขที่ผู้บริโภคจ่ายได้ แต่ในเวลานี้ เขียงบางเจ้าขึ้นราคาหมูเกินกว่าความเป็นจริง ซึ่งไม่เกี่ยวกับฟาร์มเลย ฟาร์มหมูไม่สามารถฉวยโอกาสขึ้นราคาได้เอง เพราะ “หมูมีชีวิตถ้าตัวไม่ขาดจริงๆ ก็ไม่สามารถขึ้นราคาได้”
ยังมีเขียงหมูในคราบผู้บริโภคหลายท่านบอกว่าฟาร์มทำแบบนี้เป็นการฉวยโอกาสและรับไม่ได้ ในบรรดาผู้เลี้ยง 150,000 คนที่ยังอยู่ คือคนที่รอดจากวิกฤติช่วงสองสามปีที่ผ่านมา ที่เคยมีผู้เลี้ยง 200,000 กว่าคน ที่สำคัญตามเพจข่าวที่ออกมาประโคมข่าว มักจะเป็นสื่อเดิมๆ เขียงเดิมๆ เจ้าเดิมๆ ที่ออกมาพูด อุทัยธานี นครสวรรค์ รวมถึงบางท่านพอหมูแพงก็ออกมาทำตัวเป็นอินฟลูฯ ทั้งๆ ที่ตัวเองได้กำไรจากการขายตลอด หมูเวลาที่ราคาตกต่ำไม่เคยเป็นข่าว แต่เมื่อพอจะได้กำไรบ้างก็ถูกสื่อประโคมว่าขึ้นราคาต่อเนื่อง ทั้งๆ ที่มันขึ้นมาจากราคาที่ขาดทุน คนเลี้ยงเลิกไปกันเยอะหมูเลยขาดช่วงเพียงช่วงสั้นๆ อีกไม่นานก็มีคนขยายขึ้นมาตามวงรอบสินค้าเกษตรเท่านั้นเอง ไม่ได้เป็นวิกฤติการณ์แต่อย่างใดเลย
พวกเราทุกคนถูกเรียกเราว่าเกษตรกร ในขณะที่ผู้แปรรูปเรียกตัวเองว่า “ผู้ประกอบการ” ในมุมมองของเขาและผู้บริโภคบางท่าน พวกเราล้วนแต่เป็น กะ เศษ-ตะกอน ทั้งสิ้้น เป็นได้เพียงฐานให้เขาเหยียบย่ำเพื่อทำกำไร ภาพเกษตรกรที่แบกรับภาระไม่ไหว กลายเป็นภาพธรรมดาที่เกิดขึ้นพร้อมกับคำว่ามันเป็นการแข่งขัน ถ้าอ่อนแอก็ต้องแพ้ไป ในขณะที่คนส่วนมากมองภาพ Free trade โดยไม่คำนึงถึง Fair trade พวกเรากลับเห็นภาพความเจ็บปวดเสียใจของครอบครัวและคนข้างหลัง แต่ขึ้นชื่อว่าเป็นเกษตรกรจำนวนน้อย ก็ย่อมถูกเพิกเฉย ฐานเสียงเพียง 200,000 สู้คนอีกหลายสิบล้านไม่ได้ คนเลี้ยงก็ต้องก้มหน้าแบกรับเอาเอง
ในความเป็นจริงที่เกิดขึ้น เกษตรกรรายย่อยแบบพวกเราใครมีทุนไม่มากก็ต้องล้มหายตายจาก ใครแข็งหน่อยก็จำเป็นต้องสู้สุดตัว คนเลี้ยงหมูแทบไม่มีใครเลยที่ไม่เป็นหนี้ แถมเป็นหนี้สินมูลค่ามหาศาล เราทำได้เพียงสร้างกำลังใจจากความหวัง ด้วยศักดิ์ศรีเกษตรกรไทย ประเทศที่เราเคยภูมิใจว่าเราเป็นเมืองเกษตรกรรม ทั้งๆ ที้ไม่เคยมีรัฐบาลใดดูแลเอาใจใส่เพราะไม่ใช่ฐานเสียงหลักและไม่ใช่กลุ่มนายทุน
เกษตรกรรายย่อยลดการเลี้ยงลงเรื่อยๆ และถูกทดแทนด้วยทุนใหญ่ที่ขยายจำนวนแม่พันธุ์เพิ่มในทุกภูมิภาคของประเทศไทย เป็นสิ่งที่พวกเรามองดูแล้วใจหาย อาชีพรุ่นปู่รุ่นพ่อของเรา อาชีพที่เราเคยคิดว่าจะส่งต่อไปให้รุ่นลูกหลาน วันนี้ไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว และแทบจะเป็นไปไม่ได้อีกเลย ซึ่งผู้เลี้ยงก็เข้าใจว่าธุรกิจเป็นการแข่งขัน เพียงแต่ขอให้มีโอกาสได้กำไรบ้างเท่านั้นเอง
หมูหน้าฟาร์มขึ้นเพียง 3-4 บาท เพิ่งจะเท่าต้นทุนเท่านั้น จมูกของพวกเขาเพียงกำลังจะโผล่พ้นน้ำ สื่อหลายสื่อกลับบอกว่านี่คือการเอาเปรียบผู้บริโภค เหมือนเกษตรกรกำลังเอาเปรียบสังคมทั้งๆ ที่เขาขอกำไรที่บวกจากต้นทุนนิดหน่อยเท่านั้น ตอนราคาตกต่ำ ต้องแบกภาระขาดทุนมาหลายปี ลูกเมียครอบครัวเดือดร้อน ก็ไม่เคยมีรัฐบาลไหนช่วยเหลือ ท่านให้รางวัลกับคนมีรายได้น้อยด้วยโครงการประชานิยมต่างๆ แต่รัฐบาลกลับไม่ให้อะไรกับเกษตรกรที่ทำมาหากินอย่างพวกเราแม้กระทั่งความเห็นอกเห็นใจ
หากวันหนึ่งเกษตรกรแบบพวกเราหายไปจนหมด สิ่งที่จะเกิดขึ้นกับประชาชนก็ไม่พ้นการผูกขาดจากกลุ่มนายทุน ในวันนี้พวกเรากลุ่มกะเศษ-ตะกอน อาจไม่มีโอกาสได้อธิบายกับสังคม แต่หากวันไหนพวกเราไม่อยู่ วันนั้นคือวันที่เข้าสู่กลียุคและอาชีพเกษตรกรรมถูกผูกขาด เมื่อถึงวันนั้น เบื้องหน้ามวลมหาประชาชนที่กำลังชื่นชมนิยมต่อรัฐ เบื้องหลังอาจมีเกษตรกรล้มตายจำนวนมาก หากเป็นเช่นนั้นแล้ว พวกเขาก็จะจดจำเหตุการณ์นี้ตลอดไป ว่าอาชีพที่แร้นแค้นและไม่ได้รับความเห็นใจอย่างที่สุด คืออาชีพเกษตรกรนั่นเอง
