อากาศร้อน!! ไม่ได้กระทบแค่คน แต่ “สัตว์” ก็เสี่ยงภาวะ HEAT STRESS ได้เช่นกัน!! กินน้อย โตช้า ผลผลิตลดลง ป่วยง่าย ส่งผลต่อการกิน การสืบพันธุ์ และภูมิคุ้มกัน ชาวปศุสัตว์ต้องดูแลอย่างไรบ้าง
ภาวะร้อนจัดในสัตว์ HEAT STRESS
ภาวะ Heat Stress หรือความเครียดจากความร้อนในสัตว์ เกิดจากการระบายความร้อนไม่ทัน เมื่ออากาศร้อนและชื้นสูงเกินที่ร่างกายปรับตัวได้
อาการที่พบ คือ หายใจหอบ ลมหายใจถี่ ยืนคอตก น้ำลายไหลมาก อ่อนแรง และกินอาหารลดลง
ผลกระทบต่อสุขภาพและผลผลิต คือ ภูมิคุ้มกันลดลง ประสิทธิภาพการผลิตลดลง อาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต
กลุ่มสัตว์ที่เสี่ยงสูง ปศุสัตว์ เช่น โคเนื้อ สุกร โคนม สัตว์ปีก และสัตว์เลี้ยง
ระบบระบายความร้อนในสัตว์ สัตว์มีกลไกในการระบายความร้อนออกจากตัว 2 กระบวนการ คือ
การถ่ายเทความร้อนสู่สิ่งแวดล้อม สัตว์ระบายความร้อนผ่านผิวหนัง ด้วยการนำและการพาความร้อนไปสู่อากาศที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า หากอุณหภูมิอากาศสูงขึ้น ประสิทธิภาพการระบายความร้อนจะลดลง
การระบายความร้อนด้วยการระเหยน้ำ การระบายความร้อนด้วยการระเหยน้ำเป็นกลไกธรรมชาติของสัตว์ อาศัยการเปลี่ยนสถานะของน้ำเป็นไอ เกิดผ่านการหายใจและเหงื่อ ช่วยถ่ายเทความร้อนออกจากร่างกาย เมื่ออุณหภูมิหรือความชื้นสูงขึ้น เสี่ยงเกิดภาวะ Heat Stress
สัญญาณและอาการ Heat Stress ในสัตว์
- ระยะเริ่มแรก: หายใจเร็ว กระสับกระส่าย ยืนนานผิดปกติ
- ระยะปานกลาง: หายใจหอบ น้ำลายมาก ยืนนิ่งรวมกลุ่ม
- ระยะรุนแรง: อ้าปากแลบลิ้น ล้มไม่ลุก ชัก ตัวร้อนเกิน 40.59c
ผลกระทบต่อสัตว์
- สัตว์ปีก การเจริญเติบโตลดลง ลำไส้บกพร่อง พื้นที่ดูดซึมอาหารลดลง ผลผลิตลดลง
- สุกร โตช้า เครียด ภูมิคุ้มกันต่ำ เป็นสัดลดลง ผสมติดยาก น้ำนมเหลืองคุณภาพต่ำ ส่งผลต่อประสิทธิภาพลูก
- โคนม ผลผลิตน้ำบมลดลงอย่างรวดเร็ว (อุณหภูมิสูงกว่า 22 C เริ่มมีผล) ความสมบูรณ์พันธุ์ลดลง
- สัตว์เลี้ยง / ปศุสัตว์ทั่วไป เสี่ยงลมแดด (Heatstroke) และภาวะอวัยวะล้มเหลว
ที่มา Nova Medicine Veterinary
