โรคปากและเท้าเปื่อย (Foot and Mouth Disease: FMD) เกิดจากเชื้อไวรัสในวงศ์ Picornaviridae สกุล Aphthovirus เป็นไวรัสชนิด RNA สายเดี่ยวที่มีความผันแปรทางพันธุกรรมสูงมาก ปัจจุบันทั่วโลกแบ่งออกเป็น 7 ซีโรไทป์ ได้แก่ O, A, C, Asia 1, SAT 1, SAT 2 และ SAT 3
สำหรับประเทศไทย พบการระบาดบ่อยในสายพันธุ์ O และ A ซึ่งสามารถก่อโรคในสัตว์กีบคู่ทุกชนิด เช่น โค กระบือ แพะ แกะ กวาง และสุกร โดยสัตว์เหล่านี้สามารถเป็นพาหะและแพร่เชื้อได้
ขณะนี้มีการเฝ้าระวังโรคปากและเท้าเปื่อย สายพันธุ์ SAT 1 ซึ่งพบรายงานการระบาดในประเทศจีน และถือเป็นความเสี่ยงใหม่ที่ประเทศในเอเชียต้องจับตาอย่างใกล้ชิด เนื่องจากวัคซีนที่ใช้ในประเทศไทยปัจจุบันยังไม่สามารถป้องกันสายพันธุ์นี้ได้
สัตว์ที่ติดเชื้อจะมีอาการ เช่น ไข้สูง ซึม เบื่ออาหาร มีตุ่มน้ำใสบริเวณปาก ลิ้น เต้านม และซอกกีบ ทำให้เดินกะเผลก รวมถึงมีน้ำลายไหลมากผิดปกติ เชื้อสามารถแพร่กระจายได้ทั้งจากการสัมผัสสารคัดหลั่งโดยตรง การแพร่ทางอากาศ รวมถึงการปนเปื้อนมากับยานพาหนะ เสื้อผ้า และคน
จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่เกษตรกรต้องเพิ่มความเข้มงวดด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity) และเฝ้าระวังอาการของสัตว์อย่างใกล้ชิด เพื่อลดความเสี่ยงของการระบาดในประเทศ
ล่าสุดกรมปศุสัตว์ เร่งเตรียมความพร้อมเชิงรุกในการเฝ้าระวัง ป้องกัน และรับมือการแพร่ระบาดของโรคปากและเท้าเปื่อย (Foot and Mouth Disease: FMD) สายพันธุ์ SAT 1 ซึ่งเป็นมาตรการสำคัญในการควบคุมโรคและลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้น
ขอความร่วมมือเกษตรกรไทยเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด และปฏิบัติตามมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพ (Biosecurity) ในฟาร์มอย่างเคร่งครัด พร้อมติดตามข่าวสารอย่างสม่ำเสมอ หากพบสัตว์มีอาการผิดปกติ ให้หลีกเลี่ยงการเคลื่อนย้ายสัตว์ และรีบแจ้งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ในพื้นที่ทันที
